Hatır için taşıma (veya hatır için aracı kullandırma), araç işletenin bir kimseyi, nezaket icabı veya onu memnun etmek için, ücretsiz olarak aracında taşıması veya aracını ona kullandırması şeklinde tanımlanabilirdir.
Hatır Taşıması Koşulları
Hatır Taşıması Koşulları şöyledir;
İşleten veya bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumlu tutulabilmesi için, aracında taşıdığı veya aracını verdiği kişinin yaralanması veya ölmesi şeklinde bir zarar meydana gelmelidir. Zarar, hatır için taşınan kişinin kendisinde meydana gelmelidir. Taşınan kişiye ait eşyada meydana gelen zararlar bu kapsamda yer almaz.
Hatır Taşıması ile İlgili Yargıtay Kararı
Somut olayda; ceza dosyasında alınan beyanlardan davacının sigortalı araçta yolcu olduğu, araç sürücüsü MK ve davacı ile araçtaki diğer yolcuların akraba oldukları, bir düğünden gelirlerken, kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır. Tüm beyanlardan sürücü ile davacının akraba olduğu anlaşıldığına göre, taşımada davacının da yaranının bulunduğun kabulü gerekmekle birlikte, ailevi ya da ahlaki bir sorumluluğunun ifası için taşımanın yapılıp yapılmadığı da göz önünde bulundurulmalıdır.
Açıklanan sebeplerle; davacı ve araç sürücüsü ile araçtaki diğer yolcuların nüfus kayıt örnekleri temin edilip davacının araç işleteni/sürücüsü ile olan akrabalık derecesinin saptanması akrabalık derecesinin saptanması; akrabalık derecesi de gözetilerek taşımanın ailevi ya da ahlaki sorumluluğunun ifası dışında bir nedenle yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi; yapılacak bu tespitlere göre tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağının gerekçelendirilmesi gerekirken, eksik araştırma ile karar verilmesi doğru olmamıştır. Y.4.HD.E.2021/2489 K.2021/2459T.07.06.2021.
Hatır Taşımasından Dolayı Zarar Gören Taşınan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından Tazminat İsteyebilir Mi?
Yargıtay’ın önceki kararlarında hatır taşımasında zarar gören kişinin, uğrayacağı zararların zorunlu trafik sigortası kapsamına girmeyeceği kabul edilmektedir. Bu görüşe göre; trafik sigortası, işletenlerin sadece KTK. m. 85 f. 1’e tabi olan sorumluluklarını güvence altına alır (KTK. m. 91 f. 1). Yargıtay bazı kararlarında hatır taşımacılığını zorunlu trafik sigortası kapsamında değerlendirmezken, bazı kararlarında ise sigorta kapsamında değerlendirmiştir.
Hatır Taşımasında Maddi ve Manevi Tazminat İstenebilir Mi?
Hatır için taşıma kusura dayanan bir haksız fiil sorumluluğu olduğu için zarar gören kimse gerek uğradığı maddi zararları gerekse manevi zararları zarar verenden talep edebilecektir.
- BK.md51/1 hükmünden de anlaşılacağı üzere maddi tazminatın kapsamı tespit edilirken kusurun ağırlığı esas alınmaktadır
- BK.md52/1 Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir
- BK.md52/2 Hatır için taşınan kişi de zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuş ise tazminat indirilebilir veya tamamen kaldırılabilir
- Manevi tazminat talepleri ise vücut bütünlüğünün ihlali ve ölüm hallerinde ortaya çıkmaktadır.
Hatır Taşıması ve Uzman Avukat Kadrosu
Hatır Taşıması, spesifik bir durum olması hasebiyle, bundan doğan husumetlerde avukatın deneyimi çok önemlidir. Yargılama süresince mahkemeler titizlikle incelemeler yapacak ve her dava tarafların kusur durumuna göre kendine özgü bir şekilde sonuçlandırılacaktır. Bu tarz bir Hatır Taşıması durumunda uzman bir avukat, hak kayıplarının önüne geçecek talep edilen tazminat miktarı, hatır taşıması indirimi nedeniyle azalabilecektir. Ayrıca konu hakkında bilgisi olmayan kişiler, sigorta şirketlerinin zarar gören kişilere yaptığı teklifi bilinçli bir şekilde değerlendiremeyecek; bu durum da, müvekkilin para kaybetmesine neden olacaktır.
