Türkiye’de boşanma yerine Yurtdışında boşanan vatandaşlarımız, yurtdışında boşanma kararı aldıklarında, böylece Türkiye’de boşanma’nın gerçekleştiğini ve nüfus kayıtlarının değiştiğini zannetmemelidirler.
Türkiye’de boşanma için yurtdışında mahkemece verilen boşanma kararının Türkiye’de tanıma ve tenfizi
Türkiye’de boşanma
Türkiye’de boşanma için; Yurt dışındaki bir mahkemede açılan bir boşanma davası karara bağlandığında
- Almanya, Fransa, Hollanda, İsviçre, İsveç, Danimarka, Belçika, Avusturya,
- Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan, Bosna, Arnavutluk, Makedonya,
- Umman, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuzey Afrika-Mağrip ülkeleri (Fas, Tunus, Cezayir)
gibi ülkelerde bunun sonuçları sadece kararın verildiği ülkeyi bağlayacaktır.
İlgili karar, o ülkede geçerli olacaktır. Türkiye’de boşanma için Yargıtay’ın bu konuya ilişkin içtihadı açıktır.
Türkiye’de Boşanma ile ilgili Yargıtay kararı
-YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ 2009/4595 E. N. , 2010/805 K. N.-
Türkiye’de Boşanma ile ilgili Yargıtay kararı özeti:
Özet: Yabancı Mahkeme tarafından verilen boşanma kararı Türkiye’de tanınmadıkça sonuç doğurmayacağından, evliliğin sona ermesinden doğacak dava haklarının kullanılabilmesi (Türkiye’de boşanma) yabancı ilamın tanınmış olmasına bağlıdır.
Türkiye’de Boşanma ile ilgili Yargıtay kararı içeriği:
- Davacı ve davalı 1991 yılında evlenmiş, davacı Hatice 2001 yılında Münih Asliye Hukuk Mahkemesi’nde boşanma davası açmış,
- 18/07/2002’de boşanma kararı kesinleşmiştir,
- Hatice ve Ahmet katkı payı alacağı davasının kabulüne dair Ankara 3.Asliye Hukuk Hâkimliği’nde dava açmış;
- Davacı, 16379.38 Euro karşılığı TL’nin yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiş; dava kabul olmuş ve davalı vekili kararı temyiz etmiş.
Yargıtay, yabancı mahkeme tarafından verilen boşanma kararının Türkiye’de tanınmadıkça (Türkiye’de boşanma) sonuç doğurmayacağına ve yabancı mahkeme kararının icra kabiliyetinin Türkiye’de olmadığına; kararın tanıma ve tenfiz işlemlerinin yapılması gerektiğini bu sırada davanın bekletici mesele yapılmasına ve davanın BOZULMASINA karar vermiştir.
Örneğin; Fransa’da boşanmak için Fransız Mahkemeleri’ne başvuran Türk vatandaşlarının Fransız mahkemelerince boşanmasına ( çocuğun velayeti, nafaka gibi ) karar verilmesi halinde; bu karar sadece Fransa sınırları içinde geçerli olacaktır. Türkiye’de boşanma ve ayrıca çocuğun/çocukların velayeti, iştirak ve yoksulluk nafakalarının icrası için Türk Mahkemeleri’nin Fransız Mahkemesi’nin kararını tanıması ve tenfizi gerekecektir. Bu çok önemli bir süreçtir çünkü aksi takdirde Türkiye’de evlilik devam ediyor olacaktır. Kişiler, Türkiye’de boşanmamış hükmünde olacaklardır. Bunun için Türkiye’de bir avukat tutmaları sürecin çabuk işlemesi açısından daha kolay olacaktır.
Türkiye’de Boşanma ile ilgili diğer Yargıtay kararı
-Yargıtay 2.HD. 2004/13947E. 2004/15854K. 27/12/2004 K.T.-
Özet: Yabancı Mahkemenin müşterek çocukların velayetini anneye ve babaya bırakması Türk Medeni Kanununa aykırıdır (MÖHUK md. 38/c). Gerçekleşen bu durum karşısında boşanmanın velayete ait kısmı hakkındaki tenfiz isteğinin reddi gerekir.
Boşanma ile ilgili Yargıtay kararı içeriği:
Yurt dışındaki Mahkeme’nin ilamında 1988 doğumlu Esra ile 1995 doğumlu Mert isimli müşterek çocukların velayetleri anne ve babaya birlikte bırakılmıştır. Boşanma veya ayrılığa karar verilmesi halinde, hâkim velayeti eşlerden birine vermesi gerekmektedir (Medeni Kanun md.336).
Velayet düzenlemesi kamu düzeni ile ilgilidir. Dolayısıyla Türk Mahkemesi, yabancı mahkeme kararını Türk Medeni Kanunu’na aykırı bulmuş ve ilamın (kararın) velayetle ilgili kısmının tenfiz isteğinin reddetmiştir.
Görüldüğü üzere yabancı mahkeme ilamlarının ayrıca kamu düzenine aykırı olmaması da gerekmektedir.